Tarım ve Orman Bakanlığı, gıdalarda kullanılan aroma vericilere ilişkin kuralları baştan sona yeniledi.

Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle, domuz ve böcek kaynaklı aroma bileşenlerinin gıdalarda kullanımı kesin olarak yasaklanırken, etiketlerde yer alan "doğal" ifadesinin kullanımı da sıkı denetim altına alındı.

İnsan sağlığı ile tüketici haklarını korumak, gıda ticaretinde şeffaflık sağlamak ve çevreyi gözetmek amacıyla hazırlanan düzenleme; gıdalarda kullanılan tüm tat ve koku vericileri, tütsü aromalarını ve bunların elde edildiği kaynak malzemeleri kapsıyor.

Yeni kararla birlikte 2011 yılından bu yana uygulanan eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

Yönetmelik uyarınca gıdalarda sadece insan sağlığı açısından risk oluşturmadığı bilimsel olarak kanıtlanmış aromaların kullanımına izin verilecek.

Düzenlemede öne çıkan en kritik karar ise kaynak malzemelere yönelik getirilen sınırlama oldu. Buna göre, domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler ile bunların üretiminde kullanılan hiçbir kaynak malzeme gıdalarda kullanılamayacak.

Ayrıca aromaların perakende satış noktalarında tüketiciyi yanıltacak şekilde sunulması ve herhangi bir alkollü içki adıyla piyasaya sürülmesi engellendi.

Tüketicilerin raftaki ürünü satın alırken doğru bilgilendirilmesi amacıyla etiket kuralları yeniden düzenlendi. Ambalaj üzerinde bir gıdanın adıyla örneğin "doğal çilek aroması" ifadesinin kullanılabilmesi için, kullanılan aromanın büyük bir çoğunluğunun doğrudan o meyveden elde edilmiş olması şartı getirildi.

Farklı kaynaklardan elde edilen aromalarda ise sadece genel "doğal aroma verici" tanımı yapılabilecek.

Işığa duyarlı özel aroma bileşenlerini içeren ürünlerin ambalajlarına ise ürünü koruyucu özel uyarı yazılarının konulması zorunlu tutuldu.

Sağlık riskleri değerlendirilerek belirlenen bazı aroma maddelerinin kullanımı kademeli olarak sonlandırılacak. Belirlenen 10 aroma maddesinin piyasaya arzı, gıda üretiminde kullanımı ve ülke dışından ithalatı tamamen yasaklandı. Riskli görülen bazı aromaların ise gelecekte sadece Bakanlığın izin verdiği sınırlı gıda gruplarında kullanılmasına müsaade edilecek.

Gıda sektöründeki işletmelerin yeni kurallara uyum sağlayabilmesi amacıyla 31 Aralık 2026 tarihine kadar geçiş süresi verildi. Bu tarihten önce üretilerek raflara çıkarılmış olan ürünler, raf ömürlerinin sonuna kadar satılmaya devam edebilecek. Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmaları kapsamında hazırlanan kurallara uymayan üretici ve satıcılar hakkında idari ceza uygulanacak.